Capita selecta uit: Domheid als methode

President Donald J. Trump is een sociopaat genoemd, een psychopaat, een narcist, een egoïst, een solipsist en een demonische clown, tot woede van de organisatie Clowns Without Borders. Trump lijkt het meest op een trickster, iemand die in tijden van crisis de normen en waarden op zijn kop zet, een onbeschofte, oversekste, corrupte malloot die de heersende macht dwingt tot veranderingen. Tricksters zijn buitenbeentjes, maar plaats je een trickster in het centrum van de macht, dan implodeert de orde. Wat is een trickster?

Wat is een trickster?

De antropoloog Paul Radin heeft in 1954 de term ‘trickster’ gemunt voor Wak­djungkaga, een figuur uit de folklore van de Noord-Amerikaanse Ho-Chunk, bij­genaamd ‘Winnebago’, ‘Viesevisjesvreters’ (The Trickster. A Study in American Indian Mythology, 1956). Het hoofd van de stam, Wakdjungkaga, breekt alle taboes die de gemeenschap binden: hij roept een oorlog uit (wat alleen de generaal mag), slaapt vóór het oorlogsmaal met een vrouw, vernielt tijdens de aanval zijn kano, zijn pijlkoker en zijn heilige oorlogsbuidel.
Hij wordt gek, hij spreekt ‘de taal van de natuur’, en het dorp verstoot hem. 
Hij verliest de greep op zijn lichaam, zijn geest en de wereld. Zijn enige doel is zijn primaire behoeften te bevredigen, en daarin is hij schaamteloos, wreed en amoreel. Hij geeft zich over aan pedofilie, incest en moord. Hij krijgt dierlijke trekken. In een kosmische zelfvergroting schijt hij de wereld onder. Maar anders dan het dier is Trickster dom, want zelfdestructief.
De verhalencyclus noemt een reeks domdaden. Hij poogt vergeefs een vis te vangen, en lepelt vervolgens water uit het meer als ware het vissoep. Zijn handen vechten met elkaar, hij verbrandt zijn anus na diens ‘ongehoorzame gedrag’, hij draagt zijn penis in een doos over zijn schouder, vecht met zijn spiegelbeeld, wordt een vrouw, krijgt een kind. Zijn universum stort in.
Maar door schade en schande weet hij uit de brokstukken een nieuwe wereld op te bouwen met een eigen wetmatigheid, tot hij mag weerkeren in het dorp en een hut krijgt naast het nieuwe hoofd. Dan is de spiraal van Trickster een wending verder.
Het woord ‘trickster’ is bedrieglijk. Wakdjungkaga zelf vertaalt zijn eigen naam als ‘oplichter’ en ‘aartsdomkop’. Hij is zowel dader als slachtoffer, bedrieger en bedrogene. In die ambivalentie schuilt zijn kracht. Deze dubbelzinnigheid verklaart ook waarom zijn daden zich afspelen in het gebied tussen het sublieme en het ridicule. Niemand kiest ervoor een trickster te zijn; anders dan de Oplichter (het archetype van de conman) is hij het altijd zijns ondanks. (Zie ook De Topografie van de Domheid, 2021.)
Carl Jung wijst op de parallel van de Trickster-cyclus met het carnaval. (‘On the Psychology of the Trickster Figure’, in: Paul Radin, The Trickster) In de omgekeerde wereld worden de misstanden uitvergroot om indirect te wijzen op een verwaarloosde moraal. Maar het carnaval kan ontaarden in een pogrom, zoals de filosoof Michail Bachtin schrijft.
De trickster duikt op in tijden van crisis, als een systeem aan zijn eind komt en dreigt te verkeren in zijn eigen tegendeel, als de normen en waarden verworden tot karikaturen van zichzelf. Hij onthult de obscene keerzijde van de macht, de bezworen tweespalt achter de schijnbare eenheid van de gemeenschap, de ‘sake’ achter de lokale Zaak (Johan Huizinga), met desastreuze gevolgen.

Trump als trickster in vijf stadia

1} Het doorbreken van taboes

‘De trickster is een collectieve schaduwfiguur, een optelsom van alle individuele, minderwaardige karaktertrekken. En omdat de individuele schaduw een nimmer ontbrekend onderdeel van de persoonlijkheid is, wordt de collectieve figuur er voortdurend uit geboren.’ (C.G. Jung)

Als de trickster in het nauw is gedreven, doorbreekt hij alle taboes. Hij scheldt, liegt en loopt door muren. Ook de politieke buitenstaander Trump overschrijdt de grenzen op het gebied van diplomatie, protocol en fatsoen. Trump zou zich volgens een getuigenverklaring in de Epstein-dossiers aan een minderjarige hebben ver­grepen, en fantaseert hardop over seks met zijn dochter. Hij begraaft zijn ex-vrouw Ivana op zijn golfbaan in Bedminster omwille van een belastingvoordeel. Hij bespot spastici, veteranen, kleurlingen. Hij beledigt politici: ‘Crooked Hillary’ (Clinton), ‘Sleepy Joe’ (Biden), ‘Crazy Nancy’ (Pelosi). Journalisten noemt hij ‘vijanden van het volk’. Trump ontduikt vijf keer de dienstplicht voor Vietnam, noemt gestorven soldaten ‘sukkels’, en beschimpt oorlogsheld McCain omdat hij is opgepakt en gemarteld. ‘Ik hou van veteranen’, maar hij kort op hun uitkeringen. Hij steelt van het door hem opgerichte kinderkankerfonds. De trickster is niet slecht, maar amoreel; hij heeft geen idee van goed of kwaad.

2} Chaos

Net als de trickster is Trump een grensganger die de scheiding tussen politiek en vermaak, leugen en waarheid, populisme en elitisme overschrijdt. Trump overspoelt de arena met tegenstrijdige uitspraken. De ene seconde beweert hij dat ‘de rijken meer zullen betalen’, en vervolgens: ‘Ons belastingplan zal snijden in de belastingen van de middenklasse, niet de rijken.’ Trump leeft in een multiversum. ‘Vaccins veroorzaken autisme’; ‘Vaccinaties zijn zo belangrijk.’ Covid is ‘dodelijke troep’; het is ‘een soort griep’. ‘We gaan de muur bouwen, en Mexico zal ervoor betalen’: ‘Ik heb natuurlijk nooit gezegd dat Mexico een cheque zou uitschrijven.’ ‘Ik ken Jeff al vijftien jaar. Een fantastische kerel. Het is heel leuk om met hem samen te zijn. Er wordt zelfs gezegd dat hij net zo dol is op mooie vrouwen als ik, en veel van hen zijn aan de jonge kant’; ‘Ik ben geen fan van Epstein.’ Trump is de uitvinder van het vierkante wiel.

Instellingen zijn traag en formeel, maar Trump is snel en theatraal. Journalisten, rechters, ambtenaren moeten voortdurend reageren op zijn impulsen. De stroom ontslagen, decreten en juridische provocaties mikt op mediaverzadiging. Deregulering maakt de weg vrij voor bedrijven, financiers en insiders die snel kunnen handelen, terwijl toezichthoudende instanties verdrinken in procedures. Deze strategie holt de maatschappij uit. Trump zaait verdeeldheid, totdat er geweld uitbreekt, waarna hij zich opwerpt als verlosser. Chaos is zijn habitat. In reactie op de massale protesten van 18 oktober 2025 plaatst hij een AI-video waarin hij de demonstranten met uitwerpselen bombardeert, in de traditie van Wakdjunkaga.

3} De parallelle wereld

Domheid dwingt de ontheemde trickster zijn intelligentie te ontwikkelen, anderen te imiteren, valstrikken te zetten en zijn sporen uit te wissen. Honger maakt hem tot een meester in creatieve misleiding.
Van jongs af aan dwingen zijn domheid, zijn financiële fraude en seksuele escapades Trump steeds nieuwe strategieën te verzinnen om niet achter de tralies te belanden. Sterker, hij leert domheid als methode te hanteren om een parallel universum te bouwen waarin alles op zijn kop staat. De ‘alternatieve feiten’ uit zijn eerste termijn verkeren tijdens de tweede termijn in een robuust hersenspinsel.
Trump dankt zijn kandidatuur voor het presidentschap aan zijn optreden als televisieboef in het gescripte realityprogramma The Apprentice (2004–2017): veertien seizoenen lang speelt hij de selfmade miljardair die hij niet is. Zakenmensen moeten elkaar aftroeven, waarbij bedrog wordt beloond en de verliezer ontslagen: ‘You’re fired.’
De mediacultuur baant de weg voor Trump, in de lijn van president Reagan, de Hollywood-acteur en tv-presentator van General Electric Theater, en de gouverneur van Californië Arnold Schwarzenegger, Mr. Olympia, bodybuilder en ster uit sciencefictionfilms.
Zijn theatrale verkiezingsbijeenkomsten zijn deels show, deels ritueel, waarbij bluf en beledigingen de conventionele beleidstoespraken vervangen. Trump creëert een hyperrealiteit waarin politiek entertainment is en vice versa. Niet voor niets neemt hij journalisten van Fox News (officieel een amusementszender) in zijn regering op.
Trump poseert als footballspeler, genie, miljardair, als de wedergekomen Christus. Hij verft zijn gezicht oranje. Hij verzint familiewapens en hanteert een pseudoniem, John Barron, om in de roddelbladen op te scheppen over de seksuele veroveringen van Trump. Mogelijk heeft hij zijn bijnaam afgeleid van Travels and adventures of Little Baron Trump (1889) en het vervolg Baron Trump’s Marvellous Underground Journey (1893), romans van Ingersoll Lockwood. Lockwood schreef ook 1900; or, The Last President (1896), waarin de Amerikaanse republiek ten onder gaat na de verkiezing van een populist tot president.

De trickster ziet de wereld als zijn theater. Ook Trump vervlecht feit en fictie. Zijn reactie op de pandemie van 2020 ‘was een succesverhaal’. Trump heeft ‘de grootste economie ooit’ gesticht, een ‘mirakel’. De leugen dat de verkiezing van 2020 is ‘gestolen’, herhaalt hij net zo lang tot het een nieuwe waarheid wordt, waarin ook hijzelf gaat geloven. Trump laat de geschiedenisboekjes herschrijven: de opstand van 6 januari 2021 is een verzinsel van de Democraten. Het Smithsonian Institute haalt verwijzingen naar diens twee impeachments weg. Inmiddels spreekt Trump van ‘volledige vrijspraak’. Dat Rusland zich heeft bemoeid met de verkiezingen (het Mueller Report) noemt hij nepnieuws. En omgekeerd grossiert hij in samenzweringstheorieën om zijn falen te verhullen: Obama heeft isis opgericht. Dan zwijgen we nog over de orkaan Dorian, die hij eigenhandig temt, in de traditie van de trickster.

Covfefe

De toespraken van Trump zijn onnavolgbaar. In een taalsalade verhaspelt hij woorden: covfefe, capsicle, mishiz, prohess, heroilyne, transpants, rusher, benefishers, criminacle, pivittible, mizzuria enz. Onder begeleiding van zijn lucht-accordeon beweert hij dat medicijnen 500 procent in prijs zijn gedaald sinds hij president is. Hij verzint oorlogen (Azerbeidzjan tegen Albanië) die hij persoonlijk heeft beëindigd. Tegenover de Verenigde Naties delireert hij over roltrappen, een haperende teleprompter, marmeren vloeren, klimaat, migranten, Gaza, de sharia in Londen. Achter een kogelwerend scherm beweert hij dat Amerika geen wapenprobleem heeft.
Hij grossiert in nonsequiturs: ‘Ik spreek met mezelf, ten eerste, omdat ik een heel goed brein heb en ik al veel heb gezegd.’ ‘Ik heb nooit iets van wind begrepen. Ik weet heel veel van windmolens. Ik heb het beter bestudeerd dan wie dan ook. Het is heel duur. Het doodt alle vogels.’ In 2017 is het woord ‘donsense’ gemunt: donzin.
Zijn gebrabbel weerspiegelt zijn instabiele overtuigingen. Maar zelfs als hij beter zou weten, kan hij niet anders. Hij slaagt er echter in zijn domheid tot de sleutel van zijn succes te maken. En daar herkennen we de trickster. Trump volgt een retoriek die we vergeefs zoeken in de handboeken van Aristoteles of Cicero, maar handleidingen eristiek zouden er een voorbeeld aan kunnen nemen.

De weving

‘Je houdt een toespraak, en mijn toespraken duren lang vanwege de weving, weet je, ik bedoel dat ik er verhalen in weef.’ (Trump in: The Joe Rogan Experience, oktober 2024)

Verbale onsamenhangendheid, een ‘tangentieel’ denkproces (afdwalingen) en echolalie (herhaling) kunnen wijzen op dementie. Maar Trump spreekt van een methode: ‘The Weave’. Tijdens zijn voordrachten weeft hij voor de vuist weg een patroon van dreigementen, flauwekul en improvisaties totdat het publiek is ingekapseld. Hij legt zijn methode uit aan de ultrarechtse podcaster Joe Rogan:

Als je dat niet doet — als je alleen maar een autocue gebruikt, zal niemand erg enthousiast zijn. Je moet het uitspinnen [weave it out]. […] Maar de weving is heel, heel belangrijk. Er zijn maar weinig wevers.

De ‘Weave’ werkt hallucinerend op het publiek en op hemzelf.
De grap is dat Trump de term heeft ontleend aan Dungeons & Dragons, een dobbelspel waarin de spelers zich een fictief karakter aanmeten om een avontuur 
te beleven in denkbeeldige werelden. ‘The Weave’ duikt op in de Forgotten Realms. Via de weving manipuleert Mystryl, de godin van de magie, bezweringen en vervloekingen. Ze verstuurt berichten via metalen draken, hollyphants, einheriar, en andere veelal blauwe doorschijnende dieren. Inmiddels is Trump, die via zijn ‘weefsel’ de Verenigde Staten betovert alsof het leven een game is, zelf een figuur in D&D geworden. Spelers vragen zich af of hij het ‘Chaotisch Kwaad’ dan wel de ‘Chaotische Domheid’ vertegenwoordigt.
Trump weeft om te verwarren. Hij wil niet overtuigen maar uitputten. Tegen de tijd dat je de eerste zin wilt controleren, is hij al vier zijsprongen verder in het vernederen van Europa, het prijzen van een man die niet bestaat, het verbieden van paracetamol omdat het tot autisme zou leiden, en uitweidingen over zijn handtekening. ‘Overspoel het gebied met stront,’ zegt adviseur Steve Bannon.
De strategie wordt ook wel Gish gallop genoemd, naar de creationist Duane Gish: een retorische techniek om het debat te winnen door zo veel mogelijk onderling tegenstrijdige argumenten, leugens en onzin te presenteren met als doel de tegenstanders te overbluffen.

Domheid als methode

Het ‘weven’ is briljant, omdat het niet zomaar domheid is maar methodische domheid. Hoe Trump ter verantwoording te roepen als we niet weten waar hij het over heeft? Methodische domheid moeten we niet verwarren met humor. Zoals alle trollen is Trump nooit grappig en lacht hij nooit. Schofterigheid vindt hij komisch. Veel Amerikanen vinden dit verfrissend. Ze haten complexiteit en nuance. Anderzijds doen zijn aanhangers alsof diens uitspraken humoristisch zijn bedoeld: ‘Het was ironie.’ Poetin noemt Trump ‘een grap’.
De zwarte magie is dat de ‘Weave’ het publiek herprogrammeert. Mensen gaan helderheid associëren met elitarisme, bedachtzaamheid met een geheim programma, fatsoen met hypocrisie. Grofheid daarentegen is authentiek. Het schenden van protocol is moed.
‘Domheid als methode’ klinkt als een paradox, immers domheid werkt alleen ongezien en ongewild. Maar als we domheid definiëren als het ‘handelen tegen beter weten in’ (akrasia) krijgen we een idee.

Carnaval

De bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 had de schijn van een (georkestreerd) carnaval, getuige de uitdossingen (petjes, vlaggen, de sjamaan) en het theater (gezang, galg).
Maar hoe het carnaval te herkennen in een samenleving die op zijn kop staat? Een land waar de president vervalt in obscene scheldpartijen, soldaten hoont, rechters idioten en schoothondjes noemt. Hoe kan het dat een zedendelinquent op het schild wordt gehesen als de laatste verdediger van christelijke waarden? Zijn volgelingen ervaren hun blinde gehoorzaamheid als een vorm van verzet. Zelfs als ze beter weten, juichen ze de methode toe als een manier om de elite dwars te zitten. Ze genieten van de opstandigheid tegen autoriteiten: overheid, wetenschappers, ambtenaren, en organisaties waar hun welzijn van afhangt.
Trump erkent dat hij corrupt is: ‘Ja, ik kocht vroeger politici — zo werkt het systeem.’ Hij belooft geen hervormingen maar presenteert zich als de sterke man ‘die het spel beter speelt’. De would-be-miljardair poseert als buitenstaander die het opneemt tegen een corrupt bestel. Onder het mom van bekommering om de gewone man steunt hij de miljonairs. Dat is carnaval: als de armen vechten voor de rijken.
Zo wordt de werkelijke ‘sake’ achter de nationale Zaak verhuld: de groeiende kloof tussen arm en rijk (de rijkste 10 procent bezit 70 procent van de totale rijkdom), de macht van de techmiljardairs en het uitrollen van het totalitaire Project 2025.

De pers

De triomf van zijn methode behaalt hij bij zijn critici, de pers voorop; ze maken deel uit van hetzelfde theater. Elke twist is een krantenkop. Volgens The Washington Post zou Trump in zijn eerste termijn dertigduizend leugens hebben verteld. Niet alleen geven de liberale media Trump een podium. (‘Het is misschien niet goed voor Amerika, maar het is verdomd goed voor cbs’, ceo Les Moonves.) Conflicten houden Trump in het centrum van de belangstelling. Ook televisiekomieken als Stephen Colbert, Jon Stewart en Jimmy Kimmel tuimelen in de valkuil.

Aanvallen op Trump ervaren zijn stemmers als aanvallen op henzelf. Niet de feiten bepalen wat waar is en wat niet, maar loyaliteit aan de leider. Wanneer hij zegt: ‘De verkiezingen zijn gestolen’, drukt hij uit hoe zijn aanhangers zich voelen — verraden, ongehoord, machteloos. Elk schandaal bevestigt zijn martelaarspose.

Het gat van de democratie

‘Een slecht mens zal zijn eigen land tot de grond afbranden om over de as te heersen.’ Sunzi (apocrief)

Wat als de plaats van de macht wordt bezet door iemand die zowel anarchist als dictator is? Domheid als zelfdestructie herkennen we in Trump, die zijn leger, tanks en helikopters op Amerikaanse steden afstuurt, maar ook in een immigrantenland dat immigranten uitzet. Als je stemt op Trump omdat hij géén politicus is, moet je niet verbaasd zijn dat hij een eind maakt aan de democratie: ‘Soms heb je een dictator nodig’ (21 januari 2026). Trump vervolgt politieke rivalen en verleent, in ruil voor geld, gratie aan veroordeelde medestanders: pedofielen, drugsdealers, oplichters. Net als de Taliban is Trump tegen kunst, wetenschap, vrouwenrechten, lhbt, abortus, de scheiding van Kerk en Staat. Hij maakt geen bezwaar tegen de kwalificatie ‘fascist’ (door burgemeester Mamdani). Zijn eerste vrouw, Ivana, heeft gezegd dat Trump een exemplaar van Hitlers My New Order naast zijn bed had liggen, een bundeling toespraken.

4} Ambivalentie

‘De trickster is de mythische belichaming van ambiguïteit en ambivalentie, dubbelzinnigheid en dubbelhartigheid, contradictie en paradox. […] Hij is het archetype dat alle archetypen aanvalt. Hij is het personage in de mythe dat de mythe dreigt te ontmantelen.’ Lewis Hyde, Trickster Makes This World (1998)

Ambivalentie definieert de trickster; hij is bedrieger en bedrogene, dom en slim. Hij heeft een januskop. Het gaat niet om twee gezichten, het ene gelaat verraadt twee kanten: de wet is een gewettigd geweld, bezit is diefstal, waarheid is gelegitimeerd nepnieuws. Trump weerkaatst de ambivalenties van de VS, wat de fascinatie verklaart.
Trump spiegelt een gepolitiseerd rechtssysteem. ‘Ik ben een president van wet en orde.’ Maar hij roept zijn aanhang op het Capitool te bestormen. Hij gebruikt de overheid om zijn criminele vrienden te beschermen en zijn vijanden te straffen. ‘Ik respecteer onze instituties.’ Maar hij verwerpt gerechtelijke uitspraken. Bij oorlogen en invasies vervangt hij het internationale recht door zijn ‘eigen morele kompas’.
De failliete miljonair personifieert de paradox van het kapitalisme. Het rijkste land ter wereld heeft een staatsschuld van 38 biljoen dollar. Trumps domdaden zijn fractaal: zijn roekeloze importheffingen zouden het gat in de begroting moeten dichten, maar halen de eigen economie onderuit. ‘Ik kan niet gekocht worden. Ik ben rijk’, maar hij is vele malen bankroet verklaard, getuige zijn casino’s, Trump Airlines Shuttle, Trump University, Trump Natural Spring Water, Trump Wodka, Trump Steaks, Trump Mobile, enzovoort.
Trump is een trotse valsspeler. Hij wil winnen om het winnen; volgens The Art of the Deal is eerlijkheid iets voor doetjes; winnaars breiden de regels uit. Hij bestiert de VS als een privébedrijf. Hij dreigt met oorlog als hij de Nobelprijs voor de Vrede niet krijgt. Hij steelt medailles en voetbalbekers en wint op zijn golfclub dankzij een foefelende caddy.
Trump die meelift met de Lolita Express van Epstein, symboliseert een natie die wordt geteisterd door pedofilie. Sinds 2000 zijn er in de VS 300.000 huwelijken gesloten met kinderen vanaf elf jaar. Hij steunt de Pro-Life-beweging die de doodstraf voor abortus bepleit.
Trump is Amerikaanser dan Amerikaans; hij verzinnebeeldt een natie die is gefundeerd op kolonisatie, slavernij en genocide op de inheemse bevolking. ‘Ik vertegenwoordig alle Amerikanen’, maar hij valt etnische groepen aan (‘Haïtianen eten katten en honden’) en wil ‘indianen’ uitzetten ‘naar hun eigen land’. Als hij spreekt over ‘de binnenlandse vijand’, reflecteert Trump de burgeroorlog waaruit de VS zijn geboren. De immigratiedienst ice provoceert de burgers om zijn razzia’s te legitimeren (veelal in nazi-vermomming, met pepperspray en geluidskanon, ontvoeringen naar concentratiekampen, foltering, verdwijning, moord). Hij prijst voorvechters van ‘blanke superioriteit’ in Charlottesville, en steunt monumenten voor de Confederatie als ‘erfgoed’, niet als symbolen van rassenhaat.
Trump is een stabiele idioot; hij spiegelt een land met een schrikbarende ongeschooldheid: 21 procent is analfabeet, 54 procent laaggeletterd. ‘Ik ben een zeer stabiel genie.’ Maar hij noemt België een prachtige stad en meent dat het leger in 1775 vliegvelden heeft veroverd. ‘Ik begrijp wetenschap beter dan wie ook.’ Hij adviseert bleekwater te injecteren tegen covid. Hij kijkt zonder bescherming naar een zonsverduistering.
Trump is de collectieve schaduw van Amerika, een optelsom van de verborgen angsten, de ongewenste driften, de onverwerkte conflicten die het functioneren van de staat beïnvloeden: hebzucht, ego, spektakel, wrok — zaken die openlijk worden afgewezen maar heimelijk omarmd.
Trump is geen karikatuur van de Amerikaanse cultuur, maar een imitatie van de gekte in de kern ervan. Hij weerkaatst, ongeweten en ongewild, de structurele tegenstrijdigheden van de VS: consumentisme en religie, patriottisme en eigenbelang, amusement en politiek.

5} Transformatie

Niet alleen onthult de trickster de tegenstellingen, hij belichaamt de idiotie in reactie waarop de tegenstellingen zich hebben gevormd. Het gaat er niet om dat hij regels overtreedt; hij is de eeuwige uitzondering die ons steeds opnieuw dwingt regels te ontwikkelen. Het gevaar is dat de trickster te sympathiek wordt afgebeeld, alsof zijn gedrag altijd leidt tot een verandering ten goede. Niet zelden leiden zijn ingrepen tot dood en vernietiging.
Trump is een katalysator die een kentering teweegbrengt: hij dwingt de Democraten en Republikeinen zichzelf opnieuw uit te vinden. Zoals domheid de motor is van de beschaving, in onze eindeloze pogingen haar te beteugelen.

De trickster is in alle culturen een populaire figuur omdat hij de rationaliteit te slim af is. In zijn domheid en slechtheid is hij een symbool van vrijheid. Bovenal is de trickster een ontsnappingskunstenaar. En ook ‘Teflon Don’ ontkomt aan elke straf. Miljoenen Amerikanen omarmen hem juist vanwege zijn ‘sluwe’ misdadigheid. Hij is slimmer dan de geleerde ‘deugmensen’. Trump heeft een cultstatus gekregen, zelfs een license to kill: ‘Ik zou midden op Fifth Avenue kunnen staan en iemand neerschieten en ik zou nog steeds geen kiezers verliezen, oké?’ 
(januari 2016)

Mogelijk zal Trump vanwege dementie nimmer vervolgd worden, al zal het een probleem worden de grens met diens normaliteit te onderscheiden. Toen de vader van Trump alzheimer kreeg, plaatste de familie hem in een nepkantoor en lieten ze hem zogenaamde zakelijke documenten signeren. Ook Donald Trump leest nooit de decreten die hij ondertekent. Bovendien beroept hij zich op het ‘absolute recht’ zichzelf gratie te verlenen.

De verhalencyclus eindigt ermee dat Trickster weer een plaats in de gemeenschap krijgt: niet in het huis van de chief, maar in de hut ernaast, wat suggereert dat hij de rol van hofnar vervult die herinnert aan de contingentie van de orde. Uiteindelijk krijgt Trickster een eigen hemel toegewezen. Maar Wakdjungkaga laat sporen na, zoals een afdruk van zijn gigantische reet in een uitgesleten rots.
In Trump is de hofnar president geworden. Hij poogt zichzelf alvast te vereeuwigen op een munt ter ere van 250 jaar VS. Hij presenteert de Trumpbijbel, de Triomfboog van Trump, een uitgebeiteld beeld op Mount Rushmore, de T-gold card, Trumpdag (zijn verjaardag), Trump Towers, Trump Kennedy Center, Trump U.S. Peace Institute, Trump-class-oorlogsschepen, en zelfs Trump-condooms met zijn portret en de tekst ‘I’m huuuuge!’ (4,50 dollar per stuk). 
Enerzijds bereidt Trump zich voor op de ‘Gebeurtenis’, een opstand, een virus, een computerhack die alles platlegt, een milieuramp, de apocalyps, anderzijds droomt hij net als Xi, Poetin en de techbro’s van onsterfelijkheid.
Al meent Trump nimmer tot de hemel te zullen worden toegelaten, ook hij zal worden geheiligd en voortleven in mythen, memes en essays. ¶